-SiVEREK-

     Yazı başlığını okuduğunuzda birçok kişi “Siverek”  ile alakalı ne olabilir ki diye  içinden geçirmiştir diye düşünüyorum.

     Meslek hayatım boyunca tüm kararlarımı gerekçeli yazmak için büyük gayret gösterdim. Bu aslında yasanın emredici hükmü ama uygulamada, özellikle yetki ve görev uyuşmazlıklarına ilişkin kararlarda maalesef her zaman tarafların taleplerini karşılanmıyor.

    2004 yılında 5271 sayılı yeni CMK ile birlikte “iddianemenin iadesi” kavramı hukuk sistemimize yeni  girdi. Daha öncesinde iddianame adı altında ne yazılırsa yazılsın mahkemeler kabul etmek zorundaydı. 

   Datça Asliye ceza hakimi olarak çalışırken 1 Haziran 2005’te CMK’nın yürürlüğe girmesi ile birlikte eksik olduğunu düşündüğümüz iddianamelerin iadesine karar vermeye başladık. Cumhuriyet Savcısı arkadaşlarla da uyum içerisinde çalışmamızın getirdiği hoşgörü ile “Bu artık yeni bir uygulama. Mahkemeler olarak biz iddianameleri iade ederiz, Siz itiraz edersiniz. Ağır Ceza nihai kararı verir, gücenmece, darılmaca yok” diye konuşup anlaştık. Eksik olduğunu düşündüğümüz iddianameleri sulh ceza mahkemesi hakimimiz de dahil olmak üzere iade ediyorduk. Sulh ceza mahkemesinin iade kararlarına itiraz mercii asliye ceza mahkemeleri olduğundan iade nedenlerini ve itiraz nedenlerini ayrı ayrı etraflıca değerlendirilip  karar veriyordum. Böylece hangi sebeple iade kararının yerinde olduğu veya olmadığını ayrıntılı ve gerekçeli olarak kararlarda belirtiyordum.

  Benim verdiğim iade kararları ise Muğla Ağır Ceza Mahkemesine gidiyordu. İddianamenin iadesi  müessesesinin hukuk sistemimize yeni gelmesinin getirdiği heyecan  ile birlikte eksik olduğunu düşündüğüm iddianameleri  ayrıntılı gerekçelerle iade ediyorduk. Cumhuriyet Savcılarımız da iddianameye gösterdiği özenin daha üzerinde bir özenle iade kararlarına itiraz ediyorlardı. İddianame bir sayfa ise iade kararına itiraz en az iki sayfa oluyordu.Özenle hazırlanan iade kararları ve özenle hazırlanan iade kararlarına itiraz dilekçelerine istinaden dosyaların gönderildiği Muğla Ağır Ceza Mahkemesinden heyecanla karar bekliyorduk. Acaba iade kararı mı yerinde bulunacak, yoksa itiraz dilekçesinde belirtilen hususlar doğrultusunda iade kararı kaldırılacak mıydı? Biz gerekçemizde ne yazarsak yazalım Muğla’nın iki kararı oluyurdu. Birincisi “itiraz nedenleri yerinde görüldüğünden Datça Asliye Ceza Mahkemesinin iade kararının kaldırılmasına” 

ikincisi ise “iade kararındaki gerekçeler yerinde görüldüğünden itirazın reddine.”

  Bu iki karar şablonu dışında hiçbir hususu tartışma sözkonusu olmuyordu. Zamanla kararlarda az da olsa gerekçe olur diye bekledik ama iki şablon karar dışında karar gelmiyordu.

En son açılan üç kamu davasının iddianemelerinde ciddi eksiklikler olduğunu değerlendirerek çok daha ayrıntılı gerekçelerle bu üç dosyaya ilişkin iddianemenin iadesine karar verdik. C. Savcılarımız da özenle bu iade kararlarına itiraz ettiler. Merakla bu üç dosyanın Muğla’dan dönüşünü bekliyorduk. 

   Tabii ki bir üst mahkeme bizim gibi düşünmeyebilirdi. Zaten Ağır cezaların üç hakimli heyetten oluşmasının amacı da üç vicdandan geçmesi değil miydi?  Bir satır bile olsa iade kararlarımızın NEDEN yerinde görülmediğini öğrenmek istiyordum. 

Beklediğimiz üç dosya nihayet Muğla’dan gelmişti. Heyecanla dosyaların geldiği büyük zarfları açtım. Üçünde de sadece aynı şey yazıyordu, “itiraz nedenleri yerinde görüldüğünden iade kararının kaldırılmasına, “ 

Benim çok ayrıntılı hazırladığım iade kararlarinin NEDEN yerinde görülmediğini bir satır ile karşılanması beni tatmin edecekti. ‘Demek ki Ağır ceza böyle düşünüyor’ diyebileceğim bir satır da olsa gerekçe.

  Muğla Ağır cezanın kararlarında hiçbir gerekçe olmaması nedeniyle bu üç dosyayı gerekçelerinin yazılarak gönderilmesi amacıyla tekrar Muğla Ağır Cezaya gönderdim.Gönderme yazısında da Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi,CMK gereğince her türlü kararın gerekçeli olması gerektiğini, oysa gönderilen üç dosyanın kısa karardan ibaret olduğunu, gerekçe içermediğini, gerekçelerinin yazılarak gönderilmesini istedim. Bu üç dosya kısa zamanda aynen geri geldi. Verilen kararların yerinde ve yeterli olduğu belirtilerek mahkememize gönderilmişti. Haricen de azar yedim. Polemik oluşturmamak adına dosyaları esasa kaydedip hemen yargılamaya başladık. Kararların gerekçesizliğinin insanlarda nasıl bir olumsuzluk oluşturduğunu bizzat yaşadığımızdan değişik iş veya itiraz dosyaları da olsa tüm kararlarımın gerekçeli olması için büyük özen gösterdim.

 Aradan uzunca bir süre geçtikten sonra Muğla Ağır Cezanın heyetinde yer alan bir meslek büyüğümüz ile Balıkesir’de aynı heyette çalışmak nasip oldu. Datça’da iken verdiğimiz iade kararlarına yapılan itirazlara ilişkin Muğla Ağır ceza mahkemesinin kararlarda hiç gerekçe olmadığı belirterek sitem ettim. Hakim Bey, iş yoğunluğundan bu tür kararları sadece heyetteki bir hakimin  hazırladığını, onun sunumu doğrultudunda karar verdiklerini, yoğunluktan ayrıca gerekçe yazamadıklarını söyledi.

    Hafta sonları çoğu zaman adliyedeydim. Çoğu zaman eşim ve çocuklarımla  akşam yemeğine yetişemedim ama işimi yasanın öngürdüğü doğrultuda yapmanın huzurunu yaşadım.

Günümüzde de özellikle yetki ve görev uyuşmazlıklarında, itiraz üzerine verilen kararlarda malesef genelde gerekçe yok.

   Bayram öncesi Ankara’ya meslek büyüklerini ziyarete gittiğimde bekleme odasında randevu saatimizi beklerken Siverek Ağır Ceza Mahkemesi Başkanları ve Siverek Başsavcısı ile tanıştık ve sohbet ettik. Asliye ceza mahkemesinin görevsizlik kararına itirazı üzerine Ağır cezanın itirazı reddetmesi neticesinde o yerde birden fazla ağır ceza mahkemesi varsa fiili görev uyuşmazlığı oluşup oluşmadığını sordular. Ben de hukuki bilgimi meslektaşlarım ile paylaştım. Meslektaşlarımın bana yetki ve görev uyuşmazlığına ilişkin kararların genelde gerekçe içermediğini, bizim dairenin yetki ve görev uyuşmazlığına ilişkin kararlarının da gerekçeli ve içtihatlı olduğunu, sadece kendilerinin değil bu hususta ülkemizdeki çoğu  meslektaşın  bizim dairenin kararlarını takip ettiklerini söylemelerinden büyük mutluluk ve gurur duydum.

  Görev ve yetki uyuşmazlıklarına ilişkin dosyaları bizzat kendim  inceleyerek heyete sunmaktayım. Yedi yıldır başkanlığını yaptığım bu dairede 2000’den fazla yetki ve görev uyuşmazlığına ilişkin dosyanın tamamına yakınını gerekçeli ve içtihatlarla destekli olarak bizzat hazırlayıp heyete sundum. Bazen bir konuyu belki bir kaç gün araştırdığım oldu.

  Belki yoruldum ama ülkemizin uzak ve  güzel bir diyarında görev yapan  meslektaşlardan övgü dolu sözler duymak tüm bu yorgunlukları aldı, mutluluk ve gurura dönüştürdü.

 Bu yazı çok Nadir kaleme aldığım mesleki bir yazı oldu.

Başka yazılarımda buluşmak üzere tüm dostlara selamlar…